Rekordowo odległa gromada
26 października 2009, 13:10NASA poinformowała, że najbardziej odległą znaną nam gromadą galaktyk jest JKCS041. Znajduje się ona w odległości 10,2 miliarda lat świetlnych od Ziemi. Jest też najstarszym znanym nam obiektem tego typu.
Chmura wysokoenergetycznych cząstek odkryta wokół bardzo odległej gromady galaktyk
30 czerwca 2025, 11:39Wokół jednej z najbardziej oddalonych gromad galaktyk zauważono rozległą chmurę wysokoenergetycznych cząstek. Struktura znajduje się w odległości 10 miliardów lat świetlnych od Ziemi i jest najbardziej odległym od nas radiowym mini-halo. Znajduje się 2-krotnie dalej, niż wcześniej znana analogiczna struktura.
Galaktyki eliptyczne młodsze niż sądzono
21 lipca 2011, 17:15Naukowcy pracujący w ramach międzynarodowego programu Atlas 3D twierdzą, że galaktyki eliptyczne mogą być znacznie młodsze niż obecnie sądzimy. W Monthly Notices of the Royal Astronomical Society informują oni o dwóch galaktykach, które powstały z połączenia galaktyk spiralnych i są kilkukrotnie młodsze niż się przypuszcza
Najbardziej szczegółowa mapa rozkładu ciemnej materii
28 stycznia 2026, 12:08Powstała najbardziej szczegółowa mapa rozkładu ciemnej materii. Mapa, stworzona przez naukowców z Caltechu, Durham University, NASA, EPFL i innych instytucji, którzy wykorzystali nowe dane dostarczone przez Teleskop Webba, została opublikowana na łamach Nature Astronomy. Dostarcza ona nowych informacji dotyczących roli ciemnej materii w tworzeniu się galaktyk czy planet.
Superpłodna galaktyka
24 grudnia 2011, 08:30Teleskopy Spitzera i Hubble’a odkryły, że jedna z najdalszych znanych nam galaktyk tworzy gwiazdy w niezwykle szybkim tempie. GN-108036 to jednocześnie najjaśniejsza z tak odległych galaktyk.
Teleskop Webba zważył odległą uśpioną czarną dziurę
8 czerwca 2026, 09:42Astronomowie po raz pierwszy zmierzyli masę nieaktywnej czarnej dziury w odległym zakątku Wszechświata. I zrobili to z zaskakującą precyzją. Obiekt w galaktyce MRG-M0138 okazał się kolosem o masie 6 miliardów mas Słońca, obserwowanym w epoce, gdy Wszechświat miał zaledwie 3 miliardy lat, czyli około jednej czwartej swojego obecnego wieku. To najbardziej odległa nieaktywna czarna dziura, której masę zmierzono. Poprzednia rekordzistka znajdowała się 15-krotnie bliżej.
Potężne ramiona gromady galaktyk
23 września 2013, 10:05Dzięki teleskopowi Chandra X-ray Observatory udało się zaobserwować gigantyczne ramiona plazmy rozciągające się z centrum gromady galaktyk Abell 1656 (Gromada Coma). Plazma rozciąga się na odległość około 490 000 lat świetlnych, a szerokość "ramion" wynosi około 80 000 lat świetlnych
Odkryto pierwszą supermasywną czarną dziurę swobodnie przemierzającą kosmos
28 lipca 2026, 09:48Zespół astronomów z University of Maryland, kierowany przez Roberta Steina, opisał w The Astrophysical Journal Letters pierwszy znany przypadek rozerwania gwiazdy przez siły pływowe (tidal disruption event, TDE) czarnej dziury, który miał miejsce wyraźnie poza centrum galaktyki. Odkrycie dostarcza mocnego argumentu za istnieniem tzw. wędrujących supermasywnych czarnych dziur – obiektów przewidywanych teoretycznie, ale dotąd niemal nieuchwytnych.
Czarne dziury przyspieszają strumienie wodoru
9 lipca 2014, 08:02Naukowcom z University of Sheffield udało się rozwiązać jedną z zagadek ewolucji galaktyk. Zauważyli oni, że supermasywne czarne dziury znajdujące się w centrach niektórych galaktyk przyspieszają olbrzymie strumienie wodoru molekularnego wydobywające się z galaktyki. Jako, że wodór jest potrzebny do formowania się gwiazd, zjawisko powyższe ma bezpośredni wpływ na ewolucję galaktyk.
Laniakea - supergromada Drogi Mlecznej
4 września 2014, 11:22Droga Mleczna należy do olbrzymiej gromady galaktyk, która jest znacznie bardziej masywna i większa niż dotychczas sądzono. Astronomowie, którzy dokonali najnowszych pomiarów nadali gromadzie nazwę Laniakea, co po hawajsku znaczy „bezkresne niebo”.
